Yuri Ohannesyan: Yeni elementin peşinde

82 Okunma
 Birleşmiş Milletler, 2019’u, bilimde en önemli başarılardan birinin gerçekleşmiş olmasından dolayı “Uluslararası Periyodik Tablo Yılı” ilan etti. 150 yıl önce Rus bilim insanı Dimitri Mendelev tüm bilinen elementleri topladı ve hepsini bir tabloya yerleştirdi. Tabloya zamanla yeni elementler eklendi. Seksen beş yaşındaki Ermeni bilim adamı Yuri Tsolakovitch Ohannesyan, periyodik tablonun 118. elementini keşfeden ekibin başındaydı ve bu element Oganesson/Og olarak adlandırıldı. Ohannesyan’ın yeni hedefi 119 ve 120. elementleri keşfetmek.
 Yuri Ohannesyan 14 Nisan 1933 doğumlu, süper-kimyasal elementlerde dünyanın önde gelen araştırmacısı olarak kabul edilen bir Ermeni kökenli fizikçi. Periyodik tablodaki bu elementlerin keşfine öncülük etti. Babası Rostovlu, annesi Armavirli’ydi. Ohannesyan, çocukluğunu Sovyet Ermenistan’ın başkenti Erivan’da geçirdi ve orada okudu. Termal mühendis olan babası Tsolak, Erivan’daki sentetik kauçuk fabrikasında çalışmaya davet edildi. II. Dünya Savaşı’nın Doğu Cephesi patlak verdiğinde ailesi Naziler tarafından işgal edilen Rostov’a geri dönmemeye karar verdi.
 Ohannesyan, 2006 yılında Rusya Dubna’daki Ortak Nükleer Araştırma Enstitüsü bünyesindeki Flerov Nükleer Reaksiyon Laboratuarı’nda (FLNR) görevli bilim adamları ile Amerika’nın Kaliforniya eyaletindeki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuarı tarafından Dubna’da keşfedildi.
  Rus ve Amerikalı bilim adamları, 118 numaralı elementin sentez çalışmalarına 2002 yılında başladı. Siklotron adı verilen hızlandırıcıda yapılan deneylerde, ilk Oganesson atomunun bozunumu Mart 2002 yılı içinde gözlendi. 118 numaralı elementin sentez çalışmalarına devam eden ekip, 2006 yılındaki deneylerinde Kaliforniyum-249 atomlarının Kalsiyum-48 iyonları ile bombardımana tutulması sonucu Oganesson-294 izotopunun 2 atomunu daha gözlemledi. Og-294, ilk deneyde 0,80 milisaniye içinde alfa bozunması ile Livermoryum-290 izotopuna dönüştü.
  9 Ekim 2006 tarihinde keşif sentezi raporu yayınlandı. Aralık 2015 tarihinde Uluslararası Temel ve Uygulamaları Kimya Birliği (IUPAC) tarafından keşif iddiası doğrulandı. Oganesson’un kimyasal sembolü “Og”dir. Atom numarası 118, atom ağırlığı 294’tür. Yoğunluğu tahmini olarak 13,65 gr/cm3’tür. 118 protonu ve 176 nötronu bulunur.
 Periyodik tablonun 18. grup, 7. periyot, P-blok elementlerinden biridir. Süper ağır yani transaktinit elementlerin bir üyesidir. 18. gruptaki soy gazlar arasında tek sentetik elementtir. Grubundaki diğer elementler; helyum, neon, argon, kripton, ksenon ve radondur. Bu elementlerin tamamı soy gazken, Oganesson katıdır. Radondan daha reaktif olması bekleniyor. Şu ana kadar herhangi bir Oganesson bileşiği sentezlenemedi.
  Rus fizikçi Yuri Ohannesyan, yaşarken ismi bir elemente verilen üçüncü bilim adamıdır. Diğer elementler, ünlü fizikçi Einstein anısına isimlendirilen 99 atom numaralı element “aynştaynyum”, diğeri de nükleer fizikçi Glenn Seaborg anısına isimlendirilen 106 numaralı element “seaborgiyum”dur. Bazı kaynaklarda Ohannesyan’ın, yaşarken adı bir elemente verilen ikinci bilim adamı olduğu bilgileri yer alıyor. Element yaratma çalışmaları günümüzde de devam ediyor ve Yuri Ohannesyan yeni element sentezleme ve keşfetmede dünya lideri bilim adamı olarak görülüyor.

Paros Dergisini anlaşmalı bayilerimizden ya da web sitemizden online olarak satın alıp okuyabilirsiniz. 

Online Dergimizi Satın Almak İçin - Online Dergi
Size En Yakın Bayi İçin  - Bayilerimiz