Sonbahar hüznü

155 Okunma

 En sık duyulan haliyle sonbahar hüznünün ya da sonbahar depresyonunun tıp literatüründeki karşılığı “Mevsimsel Duygulanım Bozukluğu”dur. Işık seviyelerindeki değişiklikle bağlantılı bir mevsimsel depresyon biçimi olup, tipik olarak günler kısalırken yani sonbahar mevsiminde başlar. Mevsimsel Duygulanım Bozukluğu’nun doğası ve şiddeti kişiden kişiye göre değişmektedir. Kimilerinde hiç etki etmezken bazı kişilerin ise gündelik hayatını derinden etkileyebilmektedir. Bu bozukluğun belirtileri tipik olarak mevsimlerle gelir ve gider. Her zaman yılın belli bir zamanında özellikle sonbaharda yeniden başlar.
 Sonbahar depresyonunda kişilerde; düşük duygudurum, gündelik faaliyetlere ilgi kaybı, sinirlilik hali ve umutsuzluk çoğalır. Enerji kaybı, gündüzleri kendini uykulu hissetme, geceleri normalden daha uzun süre uyuma ve sabahları kalkmakta zorlanma sık görülür. Üç insandan birini etkileyen bir durum olan mevsimsel duygulanım bozukluğundan en çok kadınlar etkilenir çünkü kadınların serotonin (mutluluk) hormonu duyarlılıkları daha yüksektir.
 Mevsim geçişlerinin, kişilerin hüzünden depresyona kadar duygu, düşünce ve davranışlarını olumsuz etkilemesinin en önemli nedeni; güneş ışığı düzeyinin beynin “hipothalamus” denen parçasını etkilemesi ve uykuyu kontrol eden melatonin ile duygudurumu etkileyen serotonin seviyesini değiştirmesidir çünkü beyindeki melatonin salgılaması karanlık tarafından tetiklenirken, ışık tarafından engellenir. Sonbahar mevsimine geçiş yaparken azalan gün ışığıyla birlikte melatonin artar, böylece kişi kendini yorgun hisseder ve uyumak ister, serotonin üretiminin düşmesiyle de kişi kendini halsiz hisseder. Yataktan kalkmama ve uyuma arzusu yoğunlaşır. Gündüzleri görülen sürekli bitkinlik isteği ve harekette kısıtlanma sosyal ilişkileri azalttığı gibi bu izolasyon iş ve aile hayatını etkileyecek boyutlara varabilir.
 Mevsimsel değişikliklere bağlı olarak ortaya çıkan bu döngü, tıpkı depresyonlu hastalardakine benzer şekilde belirtiler göstermektedir. Genellikle kış bitimine kadar devam eden bu döngü önlem alınmazsa önemli düzeyde işlev kaybına, hayat memnuniyetinde azalmaya yol açmaktadır. 

Makalenin devamını dergimizden okumaya devam edebilirsiniz. Paros Dergisini anlaşmalı bayilerimizden ya da web sitemizden online olarak satın alıp okuyabilirsiniz. 
Online Dergimizi Satın Almak İçin - Online Dergi
Size En Yakın Bayi İçin  - Bayilerimiz